Yazar "Palaz, Merve" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • Küçük Resim
    Yayın
    Konut ve yakın çevresinde yaşam kalitesine etki eden faktörler: Tokat Erbaa örneği
    (İstanbul Gedik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2025) Palaz, Merve; Belir, Özlem
    Son yıllarda birçok alanda araştırmalara konu olan yaşam kalitesi kavramı çok yönlü bir kavramdır. Bu kavram; bireyin hayatında daha iyi hissedebilmesini sağlayan öznel ve nesnel göstergelerle ölçülebilir durumdadır. Yaşam kalitesininin; sağlık, eğitim, iş ve meslek, konut ve çevresi, güvenlik, aile hayatı, gelir, boş zaman aktiviteleri, sosyal ilişkiler, öznel refah gibi birçok göstergesi vardır. Çalışma kapsamında Tokat ili, Erbaa ilçesinde yer alan, biri az katlı diğeri ise çok katlı yapılaşmaya sahip iki adet toplu konut alanı incelenmiş; konut ve yakın çevresine ilişkin özellikler ile konut kullanıcılarının yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Yaşam kalitesiyle konut ve çevresi özelliklerinin arasındaki bağın tespitine dair araştırma soruları ve hipotez oluşturulmuştur. Bu kapsamda literatür taraması yapılarak; yaşam kalitesi, yaşam kalitesi göstergeleri, konut ve çevresi özellikler ve bu özelliklerin sürdürülebilirlik ilkeleri ışığında konut tasarımlarında doğru kullanımları araştırılmış ve tespit edilmiştir. Yaşam kalitesine etki eden konut ve çevresi özellikler; konut birimine ait fiziksel özellikler (konutun büyüklüğü, plan çeşitliliği, tasarımı), konuta erişebilirlik, konutun iklimsel özellikleri (aydınlatma-havalandırma-ısıtma-soğutma), güvenlik, mahremiyet, gürültü, konuta ait ortak alanlar (otopark, yeşil alanlar, çocuk oyun alanları, ortak kullanım alanları), sosyal ve kamusal alanlar, kent içi ulaşım, kentsel altyapı şeklinde başlıklar halinde incelenmiştir. Çalışma alanı olarak seçilen az katlı yapılaşma örneği olan Toplu Konut 1 (Tepeşehir Konutları) ile çok katlı yapılaşma örneği olan Toplu Konut 2 (Yeni Hayat Evleri) sitelerinde; konut ve yakın çevresine ilişkin özelliklerin kullanım durumları incelenmiş, analiz sonuçları doğrultusunda bulgular değerlendirilmiştir. Her iki çalışma alanı için, özelliklerin kullanımına yönelik sorular hazırlanmış ve bu sorulara verilen yanıtlar 5'li likert ölçeği kullanılarak puanlanmıştır. Her bir özellik için sorulara verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak özelliğin ortalama puanı hesaplanmıştır. Elde edilen puanlar doğrultusunda hazırlanan analiz tablosu aracılığıyla özellikler karşılaştırılmış; hangi özelliğin hangi alanda daha etkin kullanıldığı ve kullanımda görülen eksiklikler ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda, Toplu Konut 1 alanı olarak seçilen az katlı yapılaşmış Tepeşehir Konutları sitesinde farklı kullanıcılara yönelik plan tipolojisinin geliştirilmediği, konutlara engelsiz erişimin sağlanmadığı, konutun iklimsel kontrolünün yetersiz olduğu, tasarımda mahrem alanlara dikkat edilmediği ve ses yalıtımının yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Toplu Konut 2 alanı olarak seçilen çok katlı Yeni Hayat Evleri sitesinde ise plan tipolojisi, iklim kontrolü, mahremiyet, gürültü kontrolü, ortak alanlar, kamusal alanlara erişim, ulaşım ve alt yapı hizmetlerinde yetersizlikler belirlenmiştir. Çalışmanın sonuç bölümümde, her bir özelliğin tespit edilen eksik yönlerinin giderilmesine yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda; konut ve çevresi özelliklerinin, sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda tasarlanması durumunda bireylerin yaşam kalitesini anlamlı biçimde artırdığı ortaya konmuştur. Bu bağlamda, konut tasarımında yalnızca fiziksel gereksinimlerin değil, aynı zamanda sosyal, çevresel ve psikolojik ihtiyaçların da gözetilmesinin, yaşam kalitesinin bütüncül bir şekilde iyileştirilmesinde önemli rol oynadığı vurgulanmıştır. Bu çalışma, nitel analiz yöntemiyle sınırlı kalmış; kullanıcı deneyimlerine doğrudan ulaşmayı sağlayacak anket uygulamaları kapsam dışında bırakılmıştır. Gelecek araştırmalarda, anket ve mülakat gibi kullanıcı odaklı yöntemlerin yanı sıra, farklı iklim bölgeleri ve kültürel yaşam biçimlerine sahip kullanıcı gruplarının da değerlendirmeye katılması, konut ve çevresi tasarım özelliklerinin yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin daha kapsamlı bir şekilde ortaya konmasına olanak sağlayacaktır.