Uçak durdurucu bariyer sistemlerinde iş sağlığı ve güvenliği risklerinin tespiti ve hibrit yeni bir risk analiz yönteminin geliştirilmesi

İş sağlığı ve güvenliği, işletmeler ve çeşitli organizasyonlar için temel hedeflerden biridir. Havacılık sektörü, yüksek güvenlikli komplike bir organizasyon olduğu bilinen bir gerçektir. Havacılık sektörünün bir kolu olan uçak durdurma operasyonlarında karşılaşılan gerçek risklerin tespiti büyük önem arz etmektedir. Avcı tipi uçakların hidrolik arızaları sonucu ortaya çıkan durma problemlerine çözüm sağlayan Uçak Durdurucu Sistemler üzerine risk etmenlerinin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Yapılan çalışmada, UDS'nin kullanım amaçları ve tanımları ortaya konulmuş, kurulum aşamalarıyla birlikte çalışma prensipleri irdelenmiş ve özellikle uçuşa etki durumuna göre tehlikeler ortaya konulmuştur. Tespit edilen tehlikelerin oluşturabileceği riskler titizlikle belirlenerek daha sonra yapılacak çalışmalarda rehber olması hedeflenmiştir. Bu amaç kapsamında; hizmet sektörüne göre yüksek riskli değişkenlerin göstermiş olduğu farklılıklar dolayısıyla UDS'ler için öncelikle temel tehlike unsurları ve tehlikelerin oluşturacağı sektöre özgü hassasiyetleri de içerecek nitelikte risklerin ortaya konması hedeflenmiştir. Risk analiz metotları açısından, havacılık sektörünün gerektirdiği öncelikler göz önünde bulundurularak yeni bir hibrit yöntem öneri olarak sunulmuştur. Çalışma kapsamında havacılık sektöründe özgün bir çalışma yapısı olan UDS'ler de yaşanan/yaşanabilecek iş ve işçi sağlığına yönelik kaza ve kırımları ortadan kaldırmayı hedefleyen yeni bir risk değerlendirme yöntemi önerilmiş ve önerilen yöntemin test amaçlı saha uygulaması gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar detaylı olarak açıklanmış ve kapsamda yer alan sektörlere özgü yeni bir yöntem ortaya konulmuştur.

Occupational health and safety is a fundamental objective for businesses and various organizations. It is a known fact that the aviation industry is a complex organization with high security. It is of great importance to determine the real risks encountered in aircraft arrest operations, which is a branch of the aviation industry. It is aimed to determine the risk factors on Aircraft Arresting Systems, which provide solutions to the stopping problems that occur as a result of hydraulic failures of fighter-type aircraft. In this study, the purposes and definitions of AASs were explained, their installation stages and working principles were examined and the hazards related to their impact on flights were identified. In terms of risk analysis methods, a new hybrid method has been proposed by taking into account the priorities required by the aviation sector. Within the scope of the study, a new risk assessment method aiming to eliminate the accidents and breakdowns related to occupational and worker health experienced/possible in UDSs, which have a unique working structure in the aviation sector, has been proposed and the field application of the proposed method for testing purposes has been carried out. The results have been explained in detail and a new method specific to the sectors included in the scope has been presented.