Yeniden işlevlendirilen İBB moda iskele binasının kütüphane aydınlatma tasarımı üzerinden değerlendirilmesi

Tarihi yapıların yeniden işlevlendirilmesi, özgün kimliklerinin korunması ve çağdaş ihtiyaçlara uyum sağlaması açısından mimarlık disiplini için büyük önem taşır. Yeniden işlevlendirilen kütüphaneler, bilgiye erişim ve toplumsal buluşma noktaları olarak önemli roller üstlenirken, tarihi yapının mimari dokusunun korunmasını amaçlar. Moda İskelesi, bu yaklaşımın başarılı bir örneği olarak 2022 yılında kütüphane olarak hizmete açılmıştır. Moda İskelesi Kütüphanesi de bu bağlamda, çağdaş bir kütüphane olarak yeniden tasarlanmış ve kentsel belleğe katkı sağlamaktadır. Aydınlatma, bu tür yapılarda kullanıcı konforu, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik açısından kritik bir rol oynar. Moda İskelesi Kütüphanesi'nde, doğal ve yapay aydınlatma sistemlerinin performansı değerlendirilmiş ve enerji verimliliği ile sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda analizler yapılmıştır. DIALux.evo simülasyon programı kullanılarak yapılan detaylı performans analizleri, mevcut sistemin kullanıcı konforu ve enerji verimliliği açısından bazı eksiklikler gösterdiğini ortaya koymuştur. Çalışma, mevcut aydınlatma sisteminin doğal ışıkla entegrasyonunun yetersiz olduğunu ve bu durumun enerji tüketimini artırdığını tespit etmiştir. Ana kütüphane mekanında, doğal ışık yetersiz olduğunda yapay aydınlatmanın devreye girmesi gerektiği tespit edilmiştir. Bu noktada, doğal ışığın etkin kullanımı ve dinamik aydınlatma sistemlerinin enerji verimliliği üzerindeki etkileri incelenmiştir. Önerilen iyileştirmeler, LED teknolojilerinin entegrasyonu, akıllı kontrol sistemleri ve kullanıcı odaklı aydınlatma çözümleriyle yapılması planlanmaktadır. Özellikle kitap rafları ve çalışma alanları için özel aydınlatma tasarımları geliştirilmiştir. Bu çalışma, tarihi bir yapının modern kütüphaneye dönüşüm sürecinde aydınlatma tasarımının önemini vurgulamakta ve gelecekteki kütüphane dönüşüm projelerine rehberlik edecek niteliktedir. Çalışma, sekiz bölümden oluşmaktadır. Giriş başlıklı ilk bölümde, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi ele alınmıştır. Yöntem bölümünde, araştırmada kullanılan metodolojik yaklaşımlar detaylandırılmıştır. Yeniden İşlevlendirme başlıklı bölümde, tarihi yapıların korunarak çağdaş işlevlerle uyumlu hale getirilmesi süreci ele alınmış, bu yaklaşımın kültürel süreklilik ve sürdürülebilirlik açısından önemi vurgulanmıştır. Kütüphanelerde Görsel Konfor ve Aydınlatma başlıklı bölümde, kullanıcı konforunu etkileyen görsel faktörler ve bu bağlamda aydınlatma tasarımının rolü açıklanmıştır. Devam eden bölümlerde, Moda İskelesi Kütüphanesi örneği üzerinden yerinde gözlem, ölçüm ve analizler sunularak mevcut aydınlatma koşulları değerlendirilmiştir. Bulgular ve Tartışma bölümünde elde edilen veriler ışığında analizler yapılmış, görsel konfor düzeyine ilişkin yorumlara yer verilmiştir. Son olarak, Sonuç ve Öneriler bölümünde çalışmadan elde edilen çıkarımlar özetlenmiş ve gelecekte yapılabilecek uygulamalara yönelik öneriler sunulmuştur.

The re-functioning of historical structures is a critical approach for the discipline of architecture in terms of both preserving their original identities and adapting them to contemporary needs. This process carries the physical and cultural values The adaptive reuse of historical buildings holds significant importance in the field of architecture, as it aims to preserve their original identity while accommodating contemporary needs. Repurposed libraries serve as key access points to information and social interaction, while simultaneously aiming to protect the architectural fabric of the historic structure. Moda Pier, exemplifying this approach, was reopened as a public library in 2022. Within this context, the Moda Pier Library has been redesigned as a modern library that contributes to the urban memory. Lighting plays a critical role in such structures in terms of user comfort, energy efficiency, and sustainability. At the Moda Pier Library, the performance of both natural and artificial lighting systems has been evaluated through analyses aligned with principles of energy efficiency and sustainability. Detailed performance assessments carried out using the DIALux.evo simulation program revealed several deficiencies in the current lighting system regarding user comfort and energy efficiency. The study identified inadequate integration with natural light as a factor that increases energy consumption. It was determined that artificial lighting must be activated when natural light is insufficient in the main library space. At this point, the effects of efficient use of natural light and dynamic lighting systems on energy efficiency were examined. Proposed improvements include the integration of LED technologies, smart control systems, and user-centered lighting solutions. Special lighting designs were developed specifically for book shelving and study areas. This study emphasizes the importance of lighting design in the transformation process of a historical structure into a modern library and aims to serve as a guide for future library conversion projects. The study is composed of eight chapters. In the Introduction, the aim, scope, and methodology of the study are outlined. The Method section details the methodological approaches employed in the research. The Visual Comfort and Lighting in Libraries chapter discusses the factors affecting user comfort and lighting design in library buildings. The Field Study of Moda Pier Library section examines the selected case study, analyzing the performance of the existing lighting system. In the Findings and Evaluation section, analysis results are summarized, deficiencies in the current lighting system are identified, and proposed solutions are presented. Finally, the Conclusion and Recommendations section offers general evaluations and practical suggestions based on the research findings.