ELECTRE, TOPSIS ve PROMETHEE yöntemleri ile sipariş frekansı optimizasyonu: vaka çalışması

İşletmeler günlük faaliyetleri sırasında çok fazla karar verme süreci içinde bulunmaktadır. Karar verme doğasında belirsizlik barındırır ve kötü bir karar, işletme hedeflerine ulaşmayı zorlaştırabilir. Karar verme sürecinde, optimum sonuçlara ulaşılabilmesi ve en uygun kararın verilebilmesi için çeşitli Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) Yöntemleri mevcuttur. Bu yöntemler günümüz iş dünyasında pek çok alanda kullanılmaktadır. Sıralama problemleri literatüründe en çok tercih edilen ÇKKV yöntemleri içerisinde TOPSIS, ELECTRE ve PROMETHEE yöntemlerinin en az birinin kullanıldığı yayın sayısı, toplam sıralama problemleri yayın sayısının % 15’inden daha azdır, aynı şekilde üç yöntemin birlikte kullanıldığı yayın sayısı, toplam sıralama problemleri yayın sayısının %1’inden daha azdır, bu nedenle söz konusu üç yöntemin birlikte kullanıldığı bu çalışma, literatürdeki boşluğa katkı sağlayacak ve karar vericinin tereddütten uzak karar verebilmesine olanak sağlayacaktır. Vaka çalışmasında söz konusu üç yöntem, gerçek veri seti ile birlikte kullanılarak gerçek bir problem ele alınmıştır. Söz konusu problem bayilerin sipariş frekanslarının ne olması gerektiği ile ilgilidir. Bir bayinin olması gerekenden fazla sipariş hakkına sahip olması, gereksiz uğrama ve mesafe maliyetlerine sebep olacağından, gerekenden az sipariş hakkına sahip olması ise ürün bulunurluğu ve müşteri memnuniyetsizliğine sebep olabileceği için optimum sipariş frekansının tereddütten uzak bir şekilde belirlenebilmesi problemi bu çalışmada ele alınmıştır.

Businesses are involved in a lot of decision-making processes during their daily activities. Decision-making inherently involves uncertainty and a bad decision can make it difficult to achieve business goals. In the decision-making process, there are various Multi-Criteria Decision Making (MCDM) Methods to achieve optimum results and make the most appropriate decision. These methods are used in many areas in today's business world. In the literature on ranking problems, the number of publications using at least one of the most preferred MCDM methods, TOPSIS, ELECTRE, and PROMETHEE, is less than 15% of the total number of ranking problem publications. Similarly, the number of publications using all three methods together is less than 1% of the total number of ranking problem publications. Therefore, this study, in which these three methods are used together, will contribute to the gap in the literature and enable the decision-maker to make decisions without hesitation. In the case study, the three methods in question were used together with a real data set to address a real problem. The problem in question is related to dealers' order frequencies. Since a dealer having more order rights than necessary will cause unnecessary visits and distance costs, and having fewer order rights than necessary may cause product availability and customer dissatisfaction, the problem of determining the optimum order frequency without hesitation was addressed in this study.