Histriyonik kişilik örüntüsünde dissosiyatif yaşantılara nesne ilişkileri perspektifinden bir bakış
| dc.contributor.advisor | Can, Fatma Yeşim | |
| dc.contributor.author | Demirel, Beyza | |
| dc.date.accessioned | 2026-03-26T12:12:23Z | |
| dc.date.available | 2026-03-26T12:12:23Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.date.submitted | 27.08.2025 | |
| dc.department | Enstitüler, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı | |
| dc.description.abstract | Bu araştırmanın amacı, histriyonik kişilik örüntüsü, dissosiyatif yaşantılar ve nesne ilişkileri arasındaki ilişkileri incelemek ve bu değişkenlerin birbirini ne ölçüde yordadığını ortaya koymaktır. Araştırma örneklemi 18 yaş ve üzeri 340 yetişkin (kadın=256, erkek=84) bireyden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Genel Sağlık Anketi, Kısa Histriyonik Kişilik Ölçeği (KHKÖ), Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği (DES) ve Bell Nesne İlişkileri ve Gerçeği Değerlendirme Ölçeği (BORRTI) kullanılmıştır. Veriler SPSS 26.0 ile analiz edilmiş; betimleyici istatistikler, Pearson korelasyon, hiyerarşik/çoklu regresyon ve bağımsız örneklem t-testi uygulanmıştır. Bulgular, histriyonik kişilik örüntüsü ile dissosiyatif yaşantılar arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu; nesne ilişkileri boyutlarının (özellikle güvensiz bağlanma) histriyonik örüntüyü anlamlı biçimde yordadığını göstermiştir. Hiyerarşik regresyon, modele dissosiyatif yaşantılar eklendiğinde açıklanan varyansın arttığını ve nesne ilişkileriyle birlikte histriyonik özelliklerin daha iyi açıklandığını ortaya koymuştur. Cinsiyete göre karşılaştırmalarda, erkeklerin KHKÖ toplam puanı ve baştan çıkarıcılık alt boyutu puanları kadınlardan anlamlı biçimde daha yüksektir; buna karşılık DES puanları cinsiyete göre farklılaşmamıştır. Diğer alt boyutlarda anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuçlar, erken dönem ilişkisel deneyimlerin (nesne ilişkileri) ve dissosiyatif süreçlerin, histriyonik kişilik örüntüsünün anlaşılmasında birlikte ele alınması gerektiğine işaret etmektedir. Çalışma, bu üç yapıyı aynı örneklemde eşzamanlı olarak incelemesi bakımından alan yazına özgün bir katkı sunmaktadır; bulguların, klinik değerlendirme ve müdahale planlamasında yol gösterici olacağı düşünülmektedir. | |
| dc.description.abstract | The aim of this study is to examine the relationships among histrionic personality patterns, dissociative experiences, and object relations, and to determine the extent to which these variables predict one another. The sample consisted of 340 adults aged 18 and above (female = 256, male = 84). Data were collected through the Personal Information Form, General Health Questionnaire, Short Histrionic Personality Scale (SHPS), Dissociative Experiences Scale (DES), and Bell Object Relations and Reality Testing Inventory (BORRTI). Statistical analyses were performed using SPSS 26.0, including descriptive statistics, Pearson correlation, hierarchical/multiple regression, and independent samples t-test. Findings revealed a positive and significant relationship between histrionic personality patterns and dissociative experiences. Moreover, object relations dimensions—particularly insecure attachment—were found to be significant predictors of histrionic features. Hierarchical regression analysis indicated that adding dissociative experiences to the model increased the explained variance, showing that histrionic traits are better understood when considered alongside both dissociation and object relations. In terms of gender comparisons, men scored significantly higher than women on the SHPS total score and the seductiveness subscale, while no significant gender differences were observed for dissociative experiences. Other subscales did not show meaningful differences across gender. These results emphasize that early relational experiences (object relations) and dissociative processes should be considered together in understanding histrionic personality patterns. The study contributes uniquely to the literature by simultaneously examining these three constructs within the same sample and offers insights that may guide clinical assessment and intervention planning. | |
| dc.identifier.uri | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11501/2668 | |
| dc.identifier.yoktezid | 980326 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | İstanbul Gedik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Histriyonik Kişilik Örüntüsü | |
| dc.subject | Dissosiyatif Yaşantılar | |
| dc.subject | Nesne İlişkileri | |
| dc.subject | Histrionic Personality Patterns | |
| dc.subject | Dissociative Experiences | |
| dc.subject | Object Relations | |
| dc.title | Histriyonik kişilik örüntüsünde dissosiyatif yaşantılara nesne ilişkileri perspektifinden bir bakış | |
| dc.title.alternative | A look at dissociative experiences in histrionic personality patterns from the perspective of object relationships | |
| dc.type | Master Thesis |
