Üniversite öğrencilerindeki psikolojik dayanıklılık ve benlik saygısı arasındaki ı̇lişkinin algılanan stres ve toplumsal cinsiyet rolleri aracılığıyla ı̇ncelenmesi

Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerindeki psikolojik dayanıklılık ve benlik saygısı arasındaki ilişkide toplumsal cinsiyet rollerinin ve algılanan stresin aracılık rolünün incelenmesidir. Araştırmanın evrenini 194'ü kadın 80'i erkek olmak üzere 18-25 yaş aralığındaki 274 üniversite öğrencisinden oluşturmaktadır. Bu çalışmada katılımcılara soyodemografik bilgi formu, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (PDÖ), Rosenberng Benlik Saygısı Envanteri (RBSE), Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (TCRTÖ), ve Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) uygulanmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS 21.0 programıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi öncesinde araştırmada kullanılan ölçeklerin güvenilirlik analizi incelenmiştir. Güvenirlik analizleri sonrasında çalışmanın verilerini analiz ederken, bağımsız örneklem t test, Mann Whitney-U testi, pearson korelasyon analizi, regresyon analizi ve aracılık analizlerine başvurulmuştur. Katılımcıların psikolojik dayanıklılıkları, benlik saygıları, toplumsal cinsiyet rollerine dair tutumları ve algıladıkları stres soyodemografik olarak; cinsiyet, psikiyatrik tanı alma, psikiyatrik ilaç kullanma, tıbbi rahatsızlık, travmatik deneyim ve aileden aktarılan travmatik deneyim değişkenlerine göre incelenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda, psikolojik dayanıklılık ve benlik saygısı arasında pozitif yönde, psikolojik dayanıklılık ve algılanan stres arasında negatif yönde, algılanan stres ve benlik saygısı arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Yapılan aracılık analizleri sonucunda ise psikolojik dayanıklılık ve benlik saygısı arasındaki ilişkide algılanan stresin kısmi aracılık rolü oynadığı fakat toplumsal cinsiyet rollerine dair tutumların psikolojik dayanıklılık ve benlik saygısı arasındaki ilişkiyi etkilemediği ortaya konmuştur.

This study aims to examine the mediating role of gender roles and perceived stress in the relationship between psychological resilience and self-esteem among university students. The study sample consists of 274 university students aged between 18 and 25, including 194 females and 80 males. Participants were administered a sociodemographic information form, the Psychological Resilience Scale (PRS), the Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES), the Gender Roles Attitudes Scale (GRAS), and the Perceived Stress Scale (PSS). Data analysis was conducted using IBM SPSS 21.0. Prior to the analysis, the reliability of the scales utilized in the study was assessed. Following reliability analyses, independent samples t-tests, Mann-Whitney U tests, Pearson correlation analysis, regression analysis, and mediation analyses were performed. The psychological resilience, self-esteem, attitudes toward gender roles, and perceived stress levels of participants were examined based on sociodemographic variables such as gender, psychiatric diagnosis, psychiatric medication use, medical conditions, traumatic experiences, and intergenerational transmission of trauma. Statistically significant findings were observed. The results demonstrated a positive correlation between psychological resilience and self-esteem, a negative correlation between psychological resilience and perceived stress, and a negative correlation between perceived stress and self-esteem. Mediation analyses further revealed that perceived stress partially mediates the relationship between psychological resilience and self-esteem. However, attitudes toward gender roles did not significantly influence the relationship between psychological resilience and self-esteem.