Türkiye'de yükseköğretim kurumlarındaki sürdürülebilirlik çalışmalarının karşılaştırmalı bir analizi

Sürdürülebilirlik, özellikle son elli yıldır insanoğlu tarafından önemsenen oldukça kritik bir kavramdır. Sanayi Devriminin getirmiş olduğu üretim faaliyetlerinin kontrolsüz şekilde artması, kısıtlı doğal kaynakların hızla tükenme eğilimine girmesine ve ekosistemin tahrip olmasına sebep olmuştur. Onlarca yıldır bilinen bu sorun dünya kamuoyu tarafından yeterince dikkate alınmamış olmasına rağmen özellikle son dönemlerde bahsi geçen tahribatın kritik boyutlara ulaşması insanlığın sürdürülebilirlik üzerine eğilmesini zorunlu hale getirmiştir. Toplumun her kademesindeki aktörlerin sürdürülebilirlik farkındalığı, kurumlar için hayati öneme sahiptir. Özellikle bilgi çağı olarak nitelendirilen bu zaman dilimi içerisinde varlığını sürdürmek isteyen kuruluşlar için bilgi paylaşımının önemi yadsınamaz bir gerçektir. Dolayısıyla sürdürülebilirlik ile ilgili bilgi ve faaliyetlerin tüm paydaşlarla paylaşılması önemli ve gerekli bir konu olmuştur. Bu kapsamda eğitim ve araştırma işlevlerine paralel olarak, bulundukları bölgeye ve topluma yol gösterme görevi olan üniversiteler, hem toplum için rol model olma hem de kamu otoritelerinin sürdürülebilirlik konusundaki tutumları açısından oldukça önemli ve etkilidir. Tez çalışması kapsamında yapılan çalışmalarda, kâr amacı olmayan kuruluşlar olarak yükseköğretim kurumlarının sürdürülebilirlik faaliyetleri ve ilgili faaliyetlerin raporlanmasına yoğunlaşılmıştır. 2024 yılı Aralık ayında yayınlanan UI Yeşil Metrik (Green Metric) listesine Türkiye'den girme başarısını gösteren ilk 10 üniversiteye yoğunlaşılmış, ilgili üniversitelerin sürdürülebilirlik raporları incelenmiş ve sürdürülebilirlik sonuçları ile THE arasındaki ilişki analiz edilmiştir.

Sustainability is a critical concept that has been considered important by humanity, especially in the last fifty years. The uncontrolled increase in production activities brought about by the Industrial Revolution has caused limited natural resources to start to deplete rapidly and the ecosystem to be destroyed. This problem, which has been known for decades, has not been sufficiently taken into consideration by the world public. However, the destruction in question has reached critical levels in recent years, making it necessary for humanity to focus on sustainability. The sustainability awareness of actors at every level of society is of vital importance for institutions. The importance of information sharing cannot be denied, especially for organizations that want to continue their existence in this period of time, which is described as the information age. For this reason, sharing information and activities related to sustainability with all stakeholders has become an important and necessary issue. In this context, the attitudes of universities, which have the duty of guiding the region and society they are located in, in parallel with their education and research functions, are quite important and effective in terms of sustainability. The studies conducted within the scope of the thesis focused on the sustainability activities of higher education institutions as non-profit organizations and the reporting of related activities. The focus was on the top 10 universities from Turkey that were successful in entering the UI Green Metric list published in December 2024, the sustainability reports of the relevant universities were examined, and the relationship between sustainability results and THE was analyzed.