Yiyeceklerde çeşitlilik arayışı davranışının yerel yiyecek tüketim motivasyonuna etkisi

Canlıların fizyolojik ihtiyaçlarının başında beslenme gelmektedir. İnsanlar yemek yeme olgusunu sadece beslenme ihtiyacını karşılamak için değil 'güzel' yemek yeme davranışını gerçekleştirmek istemektedir. Günümüz koşullarında kişiler 'güzel yemek' söylemini karşılayan duyusal çekicilik faktörünün yanında heyecan arayışı, sosyalleşme, sağlık ve prestij beklentisi ile yemek tüketim davranışı sergilemektedir. Bu noktada kişiyi yemek tüketim davranışına yönelten motivasyon faktörleri üzerinde etki yaratan unsurların belirlenmesi önem arz etmektedir. Buradan hareketle tasarlanan araştırmanın amacını yiyeceklerde çeşitlilik arayışı davranışının yerel yiyecek tüketim motivasyonuna etkisinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi seçilerek verilerin toplanması için anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evren ve örneklemini, İstanbul ilinde MEB'e bağlı ortaöğretim kurumlarında yiyecek içecek hizmetleri alanı öğretmeni olarak görev yapan kişiler oluşturmuştur. Araştırmaya katılan 303 kişiye çevrimiçi anket uygulanmıştır. Elde edilen verilere, T-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 30.0 Paket Programı ve Lisrel program ile analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda; yiyeceklerde çeşitlilik arayışı davranışı ile yerel yiyecek tüketim motivasyonu arasında pozitif yönde ilişki bulunduğu görülmüştür. Yiyeceklerde çeşitlilik arayışı davranışının yerel yiyecek tüketim motivasyonu alt boyutlarından heyecan arayışı, kültürel deneyim, sosyalleşme, prestij ve sağlık beklentisi üzerinde etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çeşitlilik arayışı ve yerel yiyecek tüketim motivasyonunun cinsiyet, medeni hal, eğitim seviyesi ve gelir düzeyi değişkenine göre farklılık göstermediği; çeşitlilik arayışı davranışının sadece yaş değişkenine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

The physiological needs of living organisms are primarily based on nutrition. Humans engage in eating not only to satisfy their nutritional needs but also to fulfill the desire to engage in the 'pleasure' of eating. In today's conditions, people exhibit food consumption behaviors driven by sensory appeal factors, which align with the concept of 'pleasure in eating,' alongside a search for excitement, socialization, health, and prestige expectations. At this point, it is essential to identify the factors that influence the motivations behind food consumption behavior. Based on this, the aim of the designed research is to determine the effect of the search for variety in food on local food consumption motivation. The study used a quantitative research method and a survey technique to collect data. The population and sample of the study consist of individuals working as food and beverage services teachers in secondary schools under the Ministry of National Education in Istanbul. An online survey was conducted with 303 participants. The collected data were analyzed using T-test, ANOVA, correlation, and regression analyses. The data were analyzed using IBM SPSS Statistics 30.0 software and Lisrel program. The analysis of the data revealed a positive relationship between the behavior of seeking variety in food and local food consumption motivation. It was determined that the behavior of seeking variety in food had an effect on subdimensions of local food consumption motivation, including the search for excitement, cultural experience, socialization, prestige, and health expectations. Additionally, it was found that the search for variety and local food consumption motivation did not differ according to gender, marital status, education level, and income level variables; however, the behavior of seeking variety differed according to age.