Bağlanma stilleri ve somatizasyon arasındaki ilişkide sosyal ve duygusal yalnızlığın aracı rolü

Bu araştırmada, bağlanma stilleri ile somatizasyon arasındaki ilişkide sosyal ve duygusal yalnızlığın aracı rolü incelenmiştir. Bağlanma stillerinin, bireylerin duygusal düzenleme biçimlerini ve stresle başa çıkma stratejilerini şekillendirmesi, bu süreçte yalnızlık deneyimleri ve bedensel belirtiler ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Somatizasyon, psikolojik kökenli stres ve çatışmaların bedensel belirtiler aracılığıyla ifade edilmesi olarak tanımlanmakta; sosyal ve duygusal yalnızlık ise bireyin sosyal ilişkilerinde destek yoksunluğu ve duygusal bağ kurmada eksiklik yaşamasıyla karakterize edilmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, yetişkin bireylerde bağlanma stilleri ile somatizasyon düzeyleri arasındaki ilişkide sosyal ve duygusal yalnızlığın aracı rolünü belirlemek, ayrıca bu değişkenlerin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırma, Türkiye'de yaşayan 18–65 yaş aralığında 411 katılımcı (320 kadın, 91 erkek) ile yürütülmüştür. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Yetişkinler İçin Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği ve Somatizasyon Ölçeği uygulanmıştır. Veriler çevrimiçi anket yoluyla toplanmış, analizlerde Pearson korelasyon, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal–Wallis testi ve PROCESS Macro (Model 4) ile aracılık analizleri kullanılmıştır. Bulgular, kaçınmacı ve kaygılı bağlanma stillerinin somatizasyon düzeyi ile pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğunu; sosyal ve duygusal yalnızlığın bu ilişkide kısmi aracı rol üstlendiğini göstermiştir. Sosyal ve duygusal yalnızlık düzeyleri arttıkça somatizasyon düzeyinin de yükseldiği saptanmıştır. Demografik değişkenler açısından ise cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma durumu, kronik ve psikiyatrik hastalık varlığı gibi faktörlere göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur.

This study examined the mediating role of social and emotional loneliness in the relationship between attachment styles and somatization. Attachment styles are thought to shape individuals emotional regulation patterns and coping strategies with stress, which may, in turn, be associated with experiences of loneliness and physical symptoms. Somatization is defined as the expression of psychological stress and conflicts through physical symptoms, whereas social and emotional loneliness is characterized by the lack of social support and the inability to establish meaningful emotional bonds. In this context, the aim of the present study was to determine the mediating role of social and emotional loneliness in the relationship between attachment styles and somatization levels among adults, and to examine whether these variables differ according to demographic characteristics. The research was conducted with 411 participants (320 females, 91 males) aged between 18 and 65 residing in Turkey. The Sociodemographic Information Form, Experiences in Close Relationships Inventory-II, Social and Emotional Loneliness Scale for Adults, and Somatization Scale were administered to the participants. Data were collected through an online survey, and analyses included Pearson correlation, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Kruskal–Wallis test, and mediation analysis using PROCESS Macro (Model 4). The findings indicated that avoidant and anxious attachment styles were positively and significantly associated with somatization levels, and that social and emotional loneliness partially mediated this relationship. It was also found that higher levels of social and emotional loneliness were associated with higher levels of somatization. Significant differences were observed according to demographic variables such as gender, marital status, education level, employment status, and the presence of chronic or psychiatric illness.