Anıtlarda arkitektonik ifadenin anlam temsili

Bu çalışmada -algının nesnesi olarak- taşınmaz kültür varlıklarının inşa ediminde etkin olan epistemik yapıyı okumak, nicel ve nitel özellikler ile nesneye yüklenen anlamsal karşılığı araştırmak hedeflenmektedir. Ülkemizdeki zengin kültürel çeşitliliğin günümüze taşınan yapısal izleri üzerinden anıt algısını yönlendiren baskın öğenin, belleklerde oluşan ilk imajın betimlemesi ve nesnenin imgeleme dönüşümünde görece etkin değerlerin bağıntısı aranmaktadır. Bu amaçla, algısal örgütlenme odaklı kuramlardan yararlanarak anıt statüsündeki tarihi kültür mirasını imgesel görüntüde tanımlı hale getiren yapı öğeleri araştırılmaktadır. Algının hegemonyasında anıtın yapısallığı sadece konstrüktif ve strüktürel bağlantılarda var olan içeriğiyle değil ayrıca duyularca kavranabilirliğin ortaya çıkardığı hiyerarşik değerler düzeninde, deneyimlenebilir gerçekliğiyle bütünleştirildiğinde okunaklı olabilir. Yapısal öğeler açılımında öze yüklenen anlamsal karşılığın ne şekilde olduğu ve zaman içinde günümüze nasıl taşındığının yanıtı arayışı bu bağlamda geniş bir söz alanı oluşturmaktadır.

In this study, it is aimed to read the epistemic structure which is effective in the construction of immovable cultural assets -as the object of perception- and to investigate the semantic meaning attributed to the object with its qualitative and quantitative features. Based on the structural traces of the rich cultural diversity in our country, it is sought to describe the dominant element that directs the perception of monuments, the first image formed in the memories, and the relation of relatively active values in the transformation of the object into imagination. For this purpose, structural elements that define the historical cultural heritage in monumental status in the imaginary representations are investigated by making use of theories focused on perceptual organization. In the hegemony of perception, the structurality of the monument can be legible not only when it is integrated with its content existing in constructive and structural connections, but also with its experiential reality in the hierarchical order of values revealed by sensibility. In this context, the search for the answer of how the semantic correspondence attributed to the essence in the expansion of structural elements is and how it has been carried to the present in time creates an extended research area.