İş güvenliği iklimi ve iş güvenliği tutumunun işten ayrılma niyetine etkisi: Kerkük sağlık sektörü örneği

Bu çalışma, Irak'ın Kerkük ilinde görev yapan sağlık çalışanları arasında iş güvenliği iklimi ve iş güvenliği tutumunun işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Sağlık sektörünün yüksek riskli ve karmaşık doğası, bölgenin sosyo-ekonomik zorluklarıyla birleşerek çalışanlar üzerinde önemli baskılar oluşturmaktadır. Bu bağlamda araştırma, örgütsel güvenlik algısı ile bireysel güvenlik tutumlarının çalışanların işte kalma ya da ayrılma yönündeki kararlarını nasıl etkilediğini analiz etmektedir. Çalışmada, kapsamlı bir literatür taramasının yanı sıra Planlı Davranış Teorisi ve Sosyal Bilişsel Teori gibi teorik çerçevelerden yararlanılmış ve şu dört temel hipotez geliştirilmiştir: (H1) Olumlu bir iş güvenliği iklimi, işten ayrılma niyetini anlamlı düzeyde azaltır (H2) Olumlu bir iş güvenliği tutumu, işten ayrılma niyetini anlamlı düzeyde azaltır. (H3) İş güvenliği tutumu, iş güvenliği iklimi ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlenir. (H4) Demografik faktörler (yaş, cinsiyet ve iş deneyimi), söz konusu ilişkiler üzerinde düzenleyici (moderatör) etki oluşturur. Araştırma kapsamında nicel bir yöntem benimsenmiş ve veriler, yapılandırılmış bir anket aracılığıyla 250 sağlık çalışanından toplanmıştır. Anket, beşli Likert ölçeği formatında hazırlanmıştır. Elde edilen veriler; güvenilirlik analizleri, faktör analizi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizleri ile değerlendirilmiş; aracılık ve moderasyon analizleri ise SPSS programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, güçlü bir iş güvenliği iklimi ile olumlu güvenlik tutumlarının, işten ayrılma niyetiyle anlamlı ve ters yönlü bir ilişki içinde olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, iş güvenliği tutumunun, iş güvenliği iklimi ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide aracılık rolü oynadığı; demografik değişkenlerin ise bu ilişkiler üzerinde düzenleyici etkide bulunduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar, bağlama özgü stratejilerin geliştirilmesinin önemine işaret etmekte olup sağlık yöneticileri ve politika yapıcılar için pratik öneriler sunmaktadır.

This study examines the impact of safety climate and safety attitude on turnover intention among healthcare workers in Kirkuk, Iraq. Recognizing the high-risk and complex nature of the healthcare environment—exacerbated by regional socio-economic challenges—the research investigates how organizational safety perceptions and individual safety attitudes influence employees' decisions to remain in or leave their positions. Drawing on a comprehensive literature review and theoretical frameworks such as the Theory of Planned Behavior and Social Cognitive Theory the study formulates four hypotheses: (H1) a positive safety climate significantly reduces turnover intention, (H2) a favorable safety attitude significantly reduces turnover intention, (H3) safety attitude mediates the relationship between safety climate and turnover intention, and (H4) demographic factors (age, gender, and work experience) moderate these relationships. A quantitative research design was implemented, collecting data via a structured questionnaire using a five-point Likert scale from 250 healthcare professionals. Data were analyzed using reliability tests, factor analysis, Pearson correlations, and multiple linear regression with mediation and moderation analyses performed via SPSS. The results indicate that both a strong safety climate and positive safety attitudes are significantly associated with lower turnover intentions. Moreover, safety attitude was found to mediate the effect of safety climate on turnover intention, while demographic variables moderated these effects, underscoring the importance of context-specific strategies. The findings offer practical insights for healthcare managers and policymakers.