Doğal gaz dağıtım sektöründe güçlendirilmiş güvenlik kültürünün risk alma davranışı üzerindeki etkisinde güvenliğin içselleştirilmesi olgusunun aracı rolü

Bu çalışmada, doğal gaz dağıtım sektöründe görev yapan acil durum müdahale ekipleri özelinde güçlendirilmiş güvenlik kültürünün risk alma davranışı üzerindeki etkisi ve bu etkide güvenliğin içselleştirilmesinin aracı rolü incelenmiştir. Araştırmada, güçlendirilmiş güvenlik kültürünü ölçmek amacıyla bir ölçek geliştirilmiş olup, güvenliğin içselleştirilmesi ile risk alma davranışını ölçmek için ise literatürde yer alan ölçekler uyarlanmıştır. Veriler, doğal gaz dağıtım şirketlerinde çalışan 643 acil durum müdahale ekibi üyesinden anket yöntemiyle toplanmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirliği analizinde, öncelikle açıklayıcı faktör analizi (AFA) ile faktör yapıları belirlenmiş, ardından Cronbach Alfa katsayısı ile iç tutarlılık değerlendirilmiştir. Bileşik güvenirlik (CR) ve açıklanan ortalama varyans (AVE) değerleri hesaplanarak geçerlik incelenmiş, sonrasında doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile yapı geçerliliği test edilmiştir. Son olarak, hipotezler yapısal eşitlik modeli (YEM) ile test edilmiştir. Bulgular, güçlendirilmiş güvenlik kültürünün risk alma davranışını azalttığını ve güvenliğin içselleştirilmesinin bu ilişkide güçlü bir aracı rol oynadığını göstermiştir. Araştırma, güçlendirilmiş güvenlik kültürünün acil durum ekiplerinin risk algısını artırarak güvenli davranışları teşvik ettiğini ortaya koymaktadır. Geliştirilen ölçek ve bulguların iş sağlığı ve güvenliği literatürüne katkı sağlaması beklenmektedir.

In this study, the effect of strengthened safety culture on risk-taking behavior and the mediating role of internalization of safety in this effect were examined in the case of emergency response teams working in the natural gas distribution sector. In the study, a scale was developed to measure the empowered safety culture and the scales in the literature were adapted to measure the internalization of safety and risk-taking behavior. Data were collected from 643 emergency response team members working in natural gas distribution companies through a survey method. In the validity and reliability analysis of the scales, factor structures were first determined by exploratory factor analysis (EFA), and then internal consistency was evaluated with Cronbach's Alpha coefficient. Validity was examined by calculating composite reliability (CR) and average variance explained (AVE) values, and then construct validity was tested with confirmatory factor analysis (CFA). Finally, hypotheses were tested with structural equation modeling (SEM). The findings showed that strengthened safety culture reduces risk-taking behavior and safety internalization plays a strong mediating role in this relationship. The study reveals that the reinforced safety culture encourages safe behaviors by increasing the risk perception of emergency teams. The developed scale and findings are expected to contribute to the occupational health and safety literature.