Türkiye’de sigorta şirketlerinin finansal yapılarının çok değişkenli istatistiksel yöntemlerle incelenmesi

Günümüzde sigorta şirketleri, bilanço büyüklükleri ve esas faaliyet alanları açısından benzer karakteristik özellikler gösterebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de faaliyet gösteren 68 sigorta şirketini finansal ve yapısal göstergeler temelinde karşılaştırarak, aralarındaki benzerlik ve farklılıkları çok boyutlu ölçekleme (ÇBÖ) yöntemiyle analiz etmek ve bu şirketlerin çok boyutlu uzaydaki konumsal dağılımını hem görsel hem de istatistiksel olarak ortaya koymaktır. Analiz kapsamında, şirketlerin iki boyutlu düzlemde birbirlerine olan göreli yakınlıkları değerlendirilmiş; elde edilen stress değerleri, çözümlemenin yeterli düzeyde temsil gücüne sahip olduğunu göstermiştir. Hayat branşına yönelik analizde, Türkiye Hayat, AgeSA, Allianz, Anadolu Anonim, ViennaLife, Garanti, MetLife ve BNP Paribas gibi şirketlerin sektördeki diğer hayat sigortası şirketlerinden anlamlı biçimde ayrıştığı saptanmıştır. Benzer şekilde, hayat dışı branşta Türkiye Sigorta, Anadolu Anonim, Allianz, AXA, BNP Paribas ve Chubb European şirketlerinin farklılaştığı belirlenmiştir. Bu ayrışmanın, söz konusu şirketlerin banka sigortacılığı faaliyetleri, yabancı ortaklık yapıları, kurumsal ölçekleri, sermaye güçleri ve prim üretim düzeyleri gibi yapısal ve stratejik değişkenlere bağlı olduğu değerlendirilmektedir. Çalışmanın genelinde, büyük ölçekli sigorta şirketlerinin, orta ve küçük ölçekli şirketlerden açık biçimde farklılaştığı ve çok boyutlu uzayda belirgin biçimde ayrışarak uzak konumlandıkları gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, Türk sigorta sektöründe ölçek, yapısal durum ve stratejik yönelimler temelinde anlamlı konumsal ayrışmaların bulunduğu ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, sektörel politika geliştirme süreçlerine katkı sağlamanın yanı sıra, gelecekte yapılacak ampirik çalışmalara da ışık tutacak niteliktedir.

Today, insurance companies may exhibit similar characteristics in terms of the balance sheet size and core operational domains. This study aims to identify the similarities and differences among 68 insurance companies operating in T & uuml;rkiye based on their financial and structural indicators. Using multidimensional scaling (MDS), the research visually and statistically analyzes how these companies are positioned in a multidimensional space. The analysis evaluates the relative proximity of companies within this space, and the resulting stress values indicate a satisfactory level of representational adequacy. In the life insurance segment, companies such as T & uuml;rkiye Hayat, AgeSA, Allianz, Anadolu Anonim, ViennaLife, Garanti, MetLife and BNP Paribas were observed to significantly diverge from other life insurers. Similarly, in the non-life insurance segment, T & uuml;rkiye Sigorta, Anadolu Anonim, Allianz, AXA, BNP Paribas and Chubb European were found to be distinct from their peers. This divergence appears to be influenced by factors such as bancassurance activities, foreign ownership structures, corporate scale, capital strength and premium production levels. Overall, large-scale insurance companies were clearly differentiated from medium and small-sized firms, positioning themselves at a considerable distance within the two-dimensional space. The findings demonstrate that the Turkish insurance sector exhibits notable positional differentiation driven by scale, structural conditions and strategic preferences. These insights may inform sectoral policy development and guide the future empirical research.