Çetin Altan’ın liberal kökenleri (1946-1965)
| dc.contributor.author | Billur, Özgür | |
| dc.contributor.author | Dinçşahin, Şakir | |
| dc.date.accessioned | 2026-05-15T13:04:01Z | |
| dc.date.available | 2026-05-15T13:04:01Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.department | Fakülteler, İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü | |
| dc.description.abstract | Bu makale, kamuoyunda “sosyalizmden liberalizme geçmiş” bir entelektüel olarak bilinen Çetin Altan’ın düşünsel serüvenini, 1946–1965 yılları arasındaki yazılarına odaklanarak yeniden değerlendirmektedir. Çalışmanın hareket noktası, bu dönemde kaleme aldığı metinlerde bireycilik, Batımerkezli modernlik tasavvuru, ademimerkeziyetçilik ve özgürlükçülük temelli belirgin bir liberal-demokratik çizgi izlediği saptamasıdır. Temel sav, Altan’ın düşünsel formasyonunun başından itibaren liberal-demokratik bir çerçevede şekillendiği ve 1965’te Türkiye İşçi Partisi’nden milletvekili olmasıyla görünürlük kazanan sosyalist kimliğinin yaklaşık dört yıllık, bağlamsal ve pratik bir yönelim olduğudur. Makale, Weberci idealtip yaklaşımı, Gaddis’in çoğulcu tarih yazımı tartışmaları ve Gadamerci hermeneutik okuma biçiminden yararlanarak, Altan’ın 1946–1965 yazılarında sosyalizm ve liberalizm arasında radikal bir kopuştan ziyade özgürlükçü ve eşitlikçi duyarlılıkların iç içe geçtiği melezleşme alanlarını görünür kılmaktadır. “Liberalizm” ve “sosyalizm” bu çerçevede, bireysel özgürlük, hukuk devleti, Batılılaşma, sosyal adalet ve emek/sınıf duyarlılığı gibi temaların nasıl eklemlendiğini analiz etmek üzere kullanılan idealtip araçlarıdır. Altan’ın ailesi ve çocukluğu, Galatasaray Lisesi’ndeki eğitimi ve erken gazetecilik deneyimi bu liberal-demokratik reflekslerin şekillenmesinde belirleyici dinamikler olarak ele alınmakta; böylece çalışma, onun düşünsel mirasını ideolojik saflık ve “dönek”lik tartışmalarının ötesinde konumlandıran eleştirel bir okuma önermektedir. | |
| dc.description.abstract | This article offers a critical reappraisal of the intellectual trajectory of Çetin Altan, widely known in the public sphere as an intellectual who “moved from socialism to liberalism,” by focusing on his writings between 1946 and 1965. The point of departure is the observation that the texts he produced in this period follow a distinct liberal-democratic line grounded in individualism, a West-centric conception of modernity, decentralization, and a strong commitment to civil liberties. The main argument is that Altan’s intellectual formation was shaped within a liberal-democratic framework from the outset, and that the socialist identity which became visible with his election as a deputy of the Workers’ Party of Turkey (Türkiye İşçi Partisi, TİP) in 1965 constituted a contextual and practical orientation limited to a relatively short period of roughly four years. Drawing on Weber’s ideal-type approach, John Lewis Gaddis’s reflections on pluralist historiography, and a Gadamerian hermeneutic reading, the article seeks to make visible, in Altan’s writings from 1946 to 1965, not a radical rupture between socialism and liberalism, but rather zones of hybridization in which libertarian and egalitarian sensibilities are intertwined. In this framework, “liberalism” and “socialism” function as idealtypical tools for analysing how themes such as individual freedom, rule of law, Westernization, social justice, and sensitivity to labour and class are articulated, rather than as fixed ideological containers into which Altan must be placed. Altan’s family background and childhood, his education at Galatasaray High School, and his early journalistic experience are treated as key dynamics in the formation of these liberal-democratic reflexes; in doing so, the study offers a critical reading that situates his intellectual legacy beyond debates on ideological purity and “apostasy.” | |
| dc.identifier.doi | 10.18244/cttad.1719944 | |
| dc.identifier.endpage | 1549 | |
| dc.identifier.issn | 2980-129X | |
| dc.identifier.issue | 51 | |
| dc.identifier.startpage | 1505 | |
| dc.identifier.trdizinid | 1373874 | |
| dc.identifier.uri | https://doi.org/10.18244/cttad.1719944 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11501/2717 | |
| dc.identifier.volume | 25 | |
| dc.indekslendigikaynak | TR-Dizin | |
| dc.institutionauthor | Billur, Özgür | |
| dc.institutionauthor | Dinçşahin, Şakir | |
| dc.institutionauthorid | 0000-0002-8381-3351 | |
| dc.institutionauthorid | 0000-0002-8777-2382 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Dokuz Eylül Üniversitesi - Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü | |
| dc.relation.ispartof | Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi | |
| dc.relation.publicationcategory | Makale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Çetin Altan | |
| dc.subject | Liberalizm | |
| dc.subject | Sosyalizm | |
| dc.subject | Siyasal Düşünce | |
| dc.subject | Türkiye İşçi Partisi | |
| dc.subject | Bireycilik | |
| dc.subject | Modernleşme | |
| dc.subject | Liberalism | |
| dc.subject | Socialism | |
| dc.subject | Political Thought | |
| dc.subject | Workers’ Party of Turkey | |
| dc.subject | Individualism | |
| dc.subject | Modernization | |
| dc.title | Çetin Altan’ın liberal kökenleri (1946-1965) | |
| dc.title.alternative | Liberal origins of Çetin Altan (1946-1965) | |
| dc.type | Article |
